Onderzoek, diagnostiek en advies.

Informatie over het onderzoekstraject bij kinderen en jeugdigen.


Deze informatie is bestemd voor kinderen en hun ouders die verwezen zijn naar de Praktijk voor Psychiatrie en Psychotherapie. In dit stuk willen wij een toelichting geven over het onderzoekstraject. Welke onderzoeken worden bijvoorbeeld gedaan, hoe zien ze er uit en waarvoor worden die onderzoeken gedaan?

Intakegesprek:
Het intakegesprek heeft als doel een eerste kennismaking met elkaar en een verkenning van de dingen waar een kind tegen aanloopt. Het intakegesprek wordt door de psychiater of een GZ-psycholoog samen met een gedragsdeskundige zoals een kinder- en jeugdpsycholoog of orthopedagoog gedaan. Het eerste deel, de kennismaking en de verkenning van de problemen wordt vaak samen gedaan. Na een half uur gaat het kind met de psychiater/GZ-psycholoog mee voor een onderzoek (zie kinder- en jeugdpsychiatrisch onderzoek) en gaat de gedragsdeskundige met de ouders dieper in op de problematiek. Na afloop wordt vaak een onderzoeksprogramma opgesteld. Duur van het intakegesprek is 90 minuten.

Kinder- en jeugdpsychiatrisch onderzoek:
Het kinder- en jeugdpsychiatrisch onderzoek vindt plaats in een 1 op 1 setting. Door middel van een gesprekje, teken, spelen en het bekijken van platen probeert de psychiater/GZ-psycholoog een zo goedmogelijke indruk te krijgen van het ontwikkelingsniveau van uw kind. Specifiek wordt daarbij gekeken naar zogenaamde mentale functies zoals aandacht, concentratie, afleidbaarheid, impulsiviteit en de wijze waarop uw kind contact maakt.  Duur van dit onderzoek is 60 minuten.

Ontwikkelingsanamnese:
De ontwikkelingsanamnese wordt afgenomen bij u als ouders en dient om een indruk te krijgen over het verloop van de ontwikkeling van uw kind tot nu toe. Er wordt stil gestaan bij de zwangerschap, geboorte en het verloop sindsdien. Aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van de taal, de motoriek en het contact. Duur van het onderzoek is 90 minuten.

Functie onderzoek:
In het functie onderzoek wordt specifiek stil gestaan bij zogenaamde mentale functies. Voorbeelden daarvan zijn aandacht, concentratie, afleidbaarheid, impulsiviteit en zelfbeheersing. Duur van het onderzoek is 90 minuten.

Vragenlijsten kinderen en ouders:
Tijdens het psychodiagnostiek onderzoek zullen uw kind, of u als ouders en eventueel de leerkracht vragenlijsten invullen. Dit zijn lijsten die gaan over het gedrag, de angsten, de stemming en de ontwikkeling van uw kind. Het kind beoordeelt zijn of haar gedrag en dit zullen ouders en de leerkracht ook doen. De duur van de vragenlijsten hangt af van het aantal vragenlijsten (60-120 minuten).

Intelligentie onderzoek:
Tijdens het intelligentie onderzoek wordt door middel van het afnemen van dertien testen een indruk verkregen over het intelligentieniveau van uw kind. Het intelligentieniveau zegt iets over het leervermogen van uw kind. De duur van het IQ onderzoek is ongeveer 3 uur.

T.O.M.-test:
De TOM- test is een specifieke test die bedoelt is om een indruk te krijgen van het sociaal emotionele ontwikkelingsniveau. Door middel van vragen en het beoordelen van platen wordt het onderzoek afgenomen. TOM staat voor Theory Of Mind. Een term die inhoud het vermogen om een voorstelling te maken van de belevingswereld van een andere. Duur van de test is 60 minuten.

Test of Everyday Attention for Children (TEA-Ch)
De TEA-Ch heeft als doel aandachtsproblemen bij kinderen van 6 tot 16 jaar in kaart te brengen. De subtests van de TEA-Ch brengen in kaart hoe goed kinderen hun aandacht kunnen controleren om een voor hen nuttig doel te bereiken. De subtest bestaan uit allerlei oefeningen bijvoorbeeld: het tellen van geluidjes, luisteren naar een nieuwsbericht, voor en achteruit tellen. De afname van de TEA-Ch duurt ongeveer 90 minuten.

D2
De d2 is een instrument voor het meten van de visuele aandacht, snelheid van informatieverwerking en het concentratievermogen van uw kind. Het vaststellen van iemands vermogen de aandacht te richten en zich te concentreren is in uiteenlopende situaties van belang. De d2 is geschikt voor kinderen, maar ook voor volwassenen. De test bestaat uit een eenvoudige testopgave, waarbij in een reeks letters met verticale streepjes binnen korte tijd zoveel mogelijk letters 'd' met exact twee streepjes moeten worden weggestreept. Dit is een korte test van ongeveer 10-15 minuten.

Sociaal Cognitieve Vaardigheden Test (SCVT)
Met de SCVT kan worden vastgesteld of kinderen in de leeftijd van 4 t/m 12 jaar zich de sociaal- cognitieve vaardigheden hebben eigen gemaakt op het voor hen leeftijdsgerelateerde ontwikkelingsniveau. Sociale cognitie wordt beschouwd als een erg belangrijke en zelfs noodzakelijke voorwaarde voor kwalitatieve veranderingen in sociaal gedrag. Er worden verhaaltjes aan uw kind voorgelegd en daar zullen vragen over gesteld worden. Deze test duurt 30 tot 60 minuten.

D-KEFS (Delis-Kaplan Executive Function System)
De D-KEFS is een set testen voor het onderzoeken van executieve functies voor kinderen en volwassenen van 8 tot en met 89 jaar. De Nederlandse testbatterij bestaat uit de volgende taken: het raden van een plaatje d.m.v. het stellen van vragen, een toren nabouwen, benoemen van kleuren, het verbinden van letters en cijfers en het maken van figuren. De testen meten o.a. aandacht, ruimtelijk inzicht, plannen, impulsen en mentale flexibiliteit. Deze test duurt ongeveer 90 minuten.

TAT
Bij de TAT krijgt uw kind platen voor zich en a.d.h.v. de platen wordt aan uw kind gevraagd wat er zich afspeelt op de platen en hoe het afloopt. De platen drukken universele existentiële thema’s uit.

Schoolobservatie:
Een observatie op school kan een bijdrage leveren aan het onderzoek doordat uw kind in de natuurlijke omgeving wordt geobserveerd. De schoolobservatie duurt ongeveer 120 minuten en wordt in overleg met de leerkracht van uw kind ingepland.

PMT observatie:
PMT staat voor psychomotorische therapie en is een vorm van therapie die onder andere gebaseerd op doen, beleven en ervaren. Binnen de PMT kan door middel van samen dingen te doen ook een indruk verkregen worden over het ontwikkelingsniveau van uw kind. Door samen te spelen, iets te bouwen kan gekeken worden hoe een kind met zichzelf, het materiaal en de therapeut omgaat.

Multidisciplinaire bespreking:
Alle onderzoeken worden besproken in het team. Iedereen die een bijdrage heeft gehad in het onderzoekstraject is hierbij betrokken. Onder eindverantwoordelijkheid van de psychiater en/of GZ-psycholoog worden de gegevens verzameld en besproken.

Adviesgesprek:
In het adviesgesprek krijgen u en uw kind onze bevindingen terug gekoppeld en krijgt tevens de conclusie en een eventueel behandeladvies. Van de onderzoeken wordt een verslag gemaakt wat aan u overhandigt wordt in het adviesgesprek. Kinderen die nog op de basisschool zitten, hoeven niet bij het adviesgesprek aanwezig te zijn.  Duur van het adviesgesprek is 60 minuten.