Gedragsproblemen

behandelprogramma

Het is normaal dat kinderen zich tegen volwassenen verzetten. Ook liegen, vechten en pesten komen wel eens voor bij kinderen die zich normaal ontwikkelen. Maar als dit gedrag langere tijd voortduurt en het duidelijk een ongunstige invloed heeft op het functioneren van het kind, kan er sprake zijn van een oppositioneel-opstandige gedragsstoornis (Oppositional Defiant Disorder, afgekort ODD) of een antisociale gedragsstoornis (Conduct Disorder, afgekort CD).

Oppositioneel-opstandig gedrag is gedrag waarbij het kind zich verzet tegen de leiding van volwassenen, zoals weigeren om te doen wat wordt gevraagd of driftig reageren op correcties en verboden. Ook kan het kind doen alsof het iets niet gehoord heeft, iets is vergeten of iets net anders doen dan werd gevraagd.

Antisociaal gedrag is gedrag van het kind waarbij anderen geweld wordt aangedaan, bijvoorbeeld vechten en stelen, bedreigen, liegen of spijbelen. De gevolgen van agressieve gedragsstoornissen kunnen zeer ernstig zijn, zowel voor het kind zelf als voor het gezin waarin het opgroeit.

Een antisociale gedragsstoornis (CD) kan worden gezien als het extreme eind van een continuüm, dat loopt van normale gedragsproblemen tot ernstig antisociaal gedrag. ODD zou een voorloper zijn van CD. Agressieve gedragsstoornissen worden ook vaak in verband gebracht met later optredend crimineel en delinquent gedrag. Vroege onderkenning is daarom van extra belang.

Hoofdkenmerken

Oppositioneel Opstandige Stoornis (ODD):

  • negativistisch
  • vijandig
  • openlijk ongehoorzaam gedrag

Gedragsstoornis (CD):
Herhalend en aanhoudend gedragspatroon waarbij de grondrechten van anderen of belangrijke bij de leeftijd horende sociale normen of regels worden overtreden.

We spreken pas van agressieve gedragsstoornissen wanneer het gaat om ernstig negatieve gedragingen die vaker en sterker dan gemiddeld voorkomen, niet worden veroorzaakt door (tijdelijke) omstandigheden en al langere tijd aanwezig zijn. Indien er wel sprake is van kenmerken van een gedragsstoornis, waarbij er tevens significante beperkingen zijn, maar niet wordt voldaan aan de bovenstaande criteria van ODD dan wel CD, wordt er gesproken van een Gedragsstoornis Niet Anderszins Omschreven (NAO).

Bijkomende problemen

  • lage frustratietolerantie
  • weinig flexibel in het omschakelen naar een andere houding ten opzichte van een situatie
  • middelenmisbruik
  • problemen met het gebruiken en kennen van taal