Angst

behandelprogramma

Angst is een subjectief, onaangenaam gevoel dat optreedt als reactie op een echt of denkbeeldig gevaar. Het is een gezond en vaak optredend verschijnsel: ieder kind is wel eens angstig. Het is normaal dat kinderen angstig of bezorgd reageren als ze worden geconfronteerd met bedreigende situaties. Bij sommige kinderen neemt angst soms extreme vormen aan. Er is sprake van een stoornis als de angstige reactie niet past bij het gevaar van de situatie, als de angst irrationeel is en als het kind door de angst wordt beperkt in de ontwikkeling.

De DSM-IV, het classificatiesysteem in de psychiatrie, spreekt over negen verschillende angststoornissen die in de kindertijd kunnen voorkomen. Angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de kinderleeftijd. Naar schatting zouden in een jaar 5-20% van de kinderen voldoen aan de criteria van een angststoornis.

De meeste angststoornissen gaan niet vanzelf over, en kunnen leiden tot andere klachten, zoals depressie, alcohol- en drugsmisbruik en gedragsproblemen. Met name de sociale fobie, de specifieke fobie en de gegeneraliseerde angststoornis kunnen in de kindertijd, puberteit of adolescentie ontstaan. De paniekstoornis komt daarentegen weinig onder adolescenten voor. De obsessieve-compulsieve stoornis ontstaat in 10% van de gevallen voor het tiende levensjaar.

Als een angststoornis tijdig herkend en erkend wordt, is deze meestal goed te behandelen. Een angststoornis ontstaat als iemand daar gevoelig voor is en te maken krijgt met stressvolle gebeurtenissen in het leven. Er is vaak sprake van een aantal factoren dat de angststoornis veroorzaakt. Er is meestal niet maar één alles verklarende oorzaak voor de problemen. Daarom richt de behandeling zich op het een-voor-een-ontrafelen van die verschillende factoren die de angstklachten veroorzaken en worden deze stap voor stap aangepakt.

In het algemeen wordt aangenomen dat angststoornissen ontstaan door een combinatie van risicofactoren. Deze risicofactoren komen voor een groot deel overeen met die voor een depressie.

Op basis van sociale, biologische en psychische factoren worden de volgende belangrijkste risicogroepen onderscheiden:

  • Kinderen/jongeren van wie de ouders of naaste familieleden psychische problemen hebben. Kwetsbare persoonlijkheden (weinig zelfvertrouwen, geringe zelfwaardering, hoge interpersoonlijke sensitiviteit, angst voor controleverlies of gezichtsverlies)
  • Kinderen/jongeren die een ingrijpende levensgebeurtenis hebben meegemaakt (verlies van een dierbare, ernstige ziekte, echtscheiding van de ouders, meemaken van een andere traumatische ervaring)

Kenmerken van een angststoornis

Bij angststoornissen is er sprake van lichamelijke, gedragsmatige en cognitieve verschijnselen.

Lichamelijke verschijnselen bestaan vaak uit:

  • zweten
  • hartkloppingen
  • knikkende knieën
  • misselijkheid
  • braken
  • buikpijn

De bekendste gedragsmatige verschijnselen van angst bij kinderen zijn:

  • weglopen
  • huilen
  • paniekreacties
  • vermijden van situaties of activiteiten

Onder de cognitieve verschijnselen van angst vallen de (ramp)gedachten van het kind.

 

Wij werken conform de standaarden en generieke modules van het kwaliteitsnetwerk GGZ. Hieronder vind u de standaard angst:

GGZ standaard Angst